जन्मिँदा खाली हात,
मर्दा पनि खाली नै...
बीचको यो यात्रा चाहिँ
किन यति भारी नै ?
आकाश हेर्दै सोध्छु—
“मान्छे आखिर केका लागि बाँच्छ ?”
नाम ? दौलत ? सत्ता ?
कि भोलिको सपना रोप्न ?
मान्छे जन्मिन्छ, मान्छे मर्छ,
बीचमा इतिहास लेखेर जान्छ ।
आफू त माटोमा बिलाउँछ एकदिन,
तर उसको सपना संसारले बाँच्छ ।
हामी धुलो हौँ, तर आँधी पनि हौँ,
क्षणिक शरीर, तर क्रान्ति पनि हौँ ।
सत्तरी वर्षको सास लिएर,
सयौँ वर्षको प्रभाव छोड्न जन्मिएका हौँ ।
बाबुले पसिना बेचेर घर उठायो,
छोराले शहर पुगेर सपना कमायो ।
हजुरबुबाले युद्ध जिते पनि,
शान्ति भने नातिले मात्रै पायो ।
कोही प्रयोगशालामा रात काट्दै,
भोलिको विज्ञान जन्माइरहेछ ।
कोही कवितामा रगत पोख्दै,
मरेपछि मात्रै चिनिँदैछ ।
यो संसार त रिले दौड जस्तै,
एकले अर्कोलाई बाटो दिन्छ ।
मर्नेहरू सबै हराउँदैनन्,
कतिपय समयभित्र बाँच्छन् ।
महावीरले सरकारसँग भविष्य माग्यो,
युवालाई विदेश होइन अवसर चाहियो ।
कोही सडकमा व्यवस्था फेर्न निस्कियो,
किनकि पुरानो सपनाले देश थामेन ।
तर प्रश्न अझै उही छ—
“सत्ता बदल्दा आत्मा बदलिन्छ ?”
यदि मान्छेभित्र अँध्यारो बाँकी छ भने,
क्रान्तिले मात्रै के जित्छ ?
हामी जन्मेर मर्नकै लागि हौँ भने,
किन यति ठूलो सपना देख्छौँ ?
किन एउटा कलाकार रातभर रोएर,
दुःखलाई गीतमा लेख्छ ?
किन किसानले बीउ रोप्छ,
जब फल अरूले खान्छन् ?
किन आमाले आफ्नो जीवन जलाएर,
छोराछोरीभित्र उज्यालो बाल्छिन् ?
किनकि जीवन आफ्नै लागि मात्रै होइन,
आगामी पुस्तासँगको सम्झौता हो ।
हामी सबै अधुरो अध्याय हौँ,
मानवता नै पूरा किताब हो ।
मान्छे जन्मिन्छ, मान्छे मर्छ,
बीचमा आगो बोकेर हिँड्छ ।
शरीर ढल्छ, आवाज मर्दैन,
सत्य कहिल्यै चिहानभित्र सुत्दैन ।
हामी क्षणिक, तर सोच अमर,
समयले रोक्न नसक्ने असर ।
सास थोरै भए पनि सपना ठूलो,
त्यसैले जीवन केवल बाँच्नु होइन—
केही छोडेर जानु हो ।
एकदिन तिमी पनि तस्बिर हुनेछौ,
कसैको भित्तामा झुन्डिएको ।
प्रश्न त्यति मात्र हो—
तिमी बाँच्यौ ?
कि केवल समय बितायौ ?